Dövme (Tattoo), Piercing ve Diğer Konularda Öğrenmeniz Gerekenler

Dövme yaptırmaya karar verdikten sonra, karşımıza çıkan sorulardan ilk ikisidir dövme modeli ve dövme için uygun bölge seçimi. “ Nereme, ne dövme yaptırsam acaba? ” demeye başladıysak iş ciddiye binmiştir ve bu sorunun cevabı çok iyi verilmelidir. Yoksa sürdürdüğümüz hayatımızın herhangi bir bölümünde yaptırdığımız dövme bize bir sorun olarak geri döner. Sorun dedik peki nedir bunlar ?
Basit ama, basit olduğu kadar rahatsız edici küçük detaylardır bu sorunlar. Bazen kalabalık bir topluluk içinde bakışların odağı olmak, bazen bir iş görüşmesinde karşımıza çıkabilecek pürüz bazen de kendi içimizde düşeceğimiz çatışmalar sonucu, karamsarlıklar hatta psikolojik problemlerdir.
Günlük hayatımızı yaşarken, az ya da çok dikkat etmemiz gereken toplum tarafından konmuş yaptırımlar vardır ki bu yaptırımlar bazen bezdirici bazen de gerekli olabilmektedir. Dövme yaptırmadan önce ya da sonrasında yaşantımızdaki etkileri nelerdir diye uzunca düşünmek gerekmektedir.

Dövme konusunda herkes bir yorum yaptı; kimi dövme günah, kimi ise dövme günah değil dedi. Ama yine de aklımıza takılan "dövme günah mı değil mi?" sorusunun cevabı bir türlü netlik kazanamadı. Peki ne olacak bu belirsizlik ? Bu yazıyı bazı kaynaklardan yararlanarak  hazırladım. Yazıyı iyi okuyup, mantıklı değerlendirme yaparsanız tüm soru işaretlerinize bir cevap bulacaksınız.  Şayet yazıyı okuduktan sonra  yine de "dövme günah mı değil mi?" diye sormaya devam ediyorsanız, kesinlikle dövme yaptırmayın derim.

Bir kaç ay önce bir ziyaretçimden gelen e-mail ile yine kafalarımız allak bullak oldu. Yazıyı değiştirmeden aşağıya ekledim.

" Yüce dinimiz İslâm, tedavi amaçlı operasyonlar hariç, Allah'ın yarattığının değiştirilmesine (fıtrata) yönelik her türlü müdâheleyi yasaklamıştır.
Şüphesiz Allah'ın yarattığının değiştirilmesi, hem maddi alanda, hem de fıtrat alanında gerçekleşebilir. Günümüzde, başta insan olmak üzere canlı varlıklar üzerinde ve yeryüzünde doğal dengeyi bozucu her türlü yıkıcı girişimi bu çerçevede değerlendirmek mümkündür. Nisâ Sûresinin 118 ve 119. âyetlerinde bu konudaki tehlikeye şöyle dikkat çekilmektedir. "Allah o şeytana lânet etti ve o da, "Andolsun ki senin kullarından elbette belirli bir pay alacağım" dedi". "Onları mutlaka saptıracağım, mutlaka onları kuruntulara sokacağım ve onlara emredeceğim de (putlara adak için) hayvanların kulaklarını yaracaklar. Yine onlara emredeceğim de Allah'ın yarattığını değiştirecekler. "Kim Allah'ı bırakıp da şeytanı dost edinirse şüphesiz o, apaçık bir hüsrana düşmüştür."

Her dövme sanatçısının söylediği, fakat söyleyiş tarzı ve tavsiye ettiği materyallerin farklılığından kaynaklanan bir karışıklık var gibi görünüyor. Ancak konu sizin sağlığınız olduğu için; iyi araştırıp dövme yaptıracağınız sanatçıya doğru soruları sorarsanız, yeni yaptırdığınız veya yaptıracağınız dövme'nize, en ideal bakım ve koruma yöntemlerini öğrenip uygulayabilirsiniz. Dövme Bakımı
Yapılan işlem her ne olursa olsun, mutlaka uymanız gereken bir takım kurallar ve dikkatli olmanız gereken noktalar vardır. Bunlardan herhangi birinin atlanması veya göz ardı edilmesi; sağlığınız açısından önemli sorunlar çıkartabilir. Sağlığınızı riske etmemek için, dövme veya piercing yaptırdığımız uzman kişilerin; verdiği bakım prosedürünü uygulamak yapılacak en akıllıca iştir.

Dövme Yapıldıktan Sonra Göz ardı Edilmemesi Gereken Noktalar
Yapılan bölge ve modelin büyüklüğüne göre bakım; dövmeyi yaptıran kişiye göre değişir. Fakat bunun dışında standart olmuş ve göz ardı edilmemesi gereken, bakım kuralları aşağıda verilmiştir.

"Dövme yaptıracağım ama acaba ilerde sıkılır mıyım aynı şeyi görmeye dayanabilir miyim amannnn sıkılırsam sildiririm olur biter ne olacak sanki" diyenler aldı başını gitti.
 Son yıllarda dövme olayını; öğğ kaka pis diye kötülerken, profesyonel dövmecilik kavramına alışmaya çalışan, güzelim yurdumun ilginç ve güzel insanları... Çok sık karşılaşıyorum bu şeyle yani “sıkılır mıyım?” sözüyle; öyle ki bunu duymaktan fıstık yeşili bir renk oldum içim dışıma çıktı. Bilinçsizce dövme yaptıranların sayısı, araştırıp gelenlere göre oldukça fazla. Ama yinede araştırıp gelenler benim için daha makbul, araştırmadan gelenler daha çok para kazandırsalar da bir o kadar da zaman kaybettirip adama kafayı yedirtebiliyorlar. Kazandığım para bazen piskolojik tedavime bile yetmiyor..

 Dövme seçimi ve yaptırırken ki sohbetler bu maddi açığı kapatıyor onun için parası olan yerine beyni olan insanları her zaman daha çok sevmişimdir. Neden diye bir sorun çünkü sıkılır mıyım diye sormuyorlar ve beynimi kemirmiyorlar. Araştırmış öğrenmiş ve soru sorma sanatını keşfetmiş oluyorlar.

"Çöllerin en kuru,beyaz ve dar fotoğrafları,  Akıl sağlığımı kaybettim ve bu gülü buldum."  (Bir Rumeli atasözü)

Bütün çiçek dövmeleri arasında Gül dövmeleri en popüler olanı aynızamanda da tarih ve sembolizmi en çok paylaşan modeldir. Gül dövmeleri geleneksel bir seçenektir. Amber çiçeği, papatya ve aynı zamanda orkide dövmelerinden daha popülerdir. Yalnızca nilüfer (Lotus) çiçeği popülerlik konusunda gül dövme modelleri ile karşılaştırılabilir.

Bunun için gül dövmesi yaptıracak insanlar biraz tereddüt edebilir. Fakat endişe etmeyin zengin gül dövmesi modelleri içerisinden size en uygun olanı bulabilirsiniz. Dünya üzerindeki tüm dövmeciler bir çiçek dövmesi yaparken maksimum dikkati gösterir, böylece aynı gül binlerce şekilde ve renkte dizayn edilebilir. Yani seçenekler sonsuzdur öyle ki, çiçeği bir peri, kelebek veya kalple kendinize uygun kombine edebilirsiniz.

Yüzyıllardır, gül aynı zamanda dinsel bir simge olmuştur. Ortaçağda; bahçelerde yetiştirilen değişik türdeki güllerin  ilaç olarak ta kullanıldığı söylenir. Uzun zamandır güllerin belirli topluluklarda farklı şeyler ifade etmesi ve çağrıştırmasından dolayı gül modellerine tek bir anlam yüklemek imkansızdır.

Recell yeni bir teknolojidir. Hastanın deriye ihtiyacı olduğu bölüm için yakınlarından deri örneği alınır ve deri eksikliği olan bölgeye renk ve deri kalitesi farkı olmadan nakledilmesini sağlar.Avusturalya çıkışlı bu teknik Türkiye'de de uygulanmaya başlanmıştır.
Deri nakli, graft ve flep gerektirmez, bu da hem doktorların hem de hastanın işini kolaylaştırmakla beraber, hem de hastayı birden fazla ameliyat izinden kurtarır. Spreydeki hücreler epidermisin iyileşmesini sağlar ve vitiligo ve deri koyulaşması gibi durumlarda deriye kendi orjinal rengini verir.

Türkiye'de de uygulanmaya başladığını söylediğimiz teknik şu an için küçük yanıklar, ameliyat izleri, vitiligo gibi durumlar tercih edilse de dövme izleri için de kullanılabilmektedir. Genellikle anestezi altında yapılan bu işlem, yaranın ve izin büyüklüğüne ve bulunduğu bölgeye bağlı olarak lokal anestezi altında da uygulanabilir.Uygulama yapılacak bölgenin yakınından deri örneği alınır.Bu örnekle sorun olan bölgenin kapatılması hedeflenir. Biyopsi genelde, 2 santimetre kare olur.

Antik ve Otantik sanatı anlamak
Üzerinde tüm ay parlıyordu.Ona yanında yanan ateş ışığını ekle ve gece yarısı dünyası karakteristik olmayan biçimde parlak.Fakat sonra, tüm dünya yeni bir ritm ve anlamla titriyordu.Bu gece, yeni bir totem ruhuna erişeceksin ve yeni bir deri baskısı seninle iletişime geçmek için kalıcılık gösterecek.Bu senin şu ana kadarki en büyük seni dolduran şişkin işaretin olacak.
Yüzünü buruşturan acının korkusundan fazlasını göstermemezsin, yoksa yeni gardiyanlarımızdan en değersizi olursun.Şaman ve din kardeşleri olmanın verdiği heyecanı bu yeni gardiyanlık ile tadacaksın ve bu sana daha fazla tırmanla ve yüce ağırlıklar verecek.
Görkemli Orcanın şaşkınlığı karşısındaki herhangi bir hak iddia eden değilsin.

Dövme sildirme, dövme yaptırmanın iyice yaygınlaşmaya başlamasıyla birlikte çoğu kliniklerde uygulanmaya başlanan bir sistemdir.

Kişiler, bazen seneler önce yaptırdığı dövmesinden artık tatmin olmayıp, cover-up tekniği ile kapattırmanın mümkün olmadığı durumlarda dövmesinin rengini açtırmak istemekte, veya dövmesinden tamamen kurtulmak istemektedir. Cover-up yani üzerini başka bir dövme ile  kapatmak için bir iki sean q anahtarlı lazer sisteminden faydalanarak mevcut dövmenin tonunu açtırarak daha iyi sonuç alabilirler. Bu hem kapatma dövmenizin, sırf kapatmak için çok koyu ve içinize sinmeyen bir model olmasını engeller, hem de dövmecinizin işini kolaylaştırır. Ancak lazerle dövme rengi açıldıktan sonra, aynı alana dövme yaptırmak için en az 2 ile 5  ay beklemeniz önerilmektedir. Dövmeyi tamamen sildirme konusu elbette ki rengini açmaktan çok daha sabır ve maddi durum gerektiren bir işlemdir. Çünkü dövme sildirme sistemi zaten kademe kademe işleyen bir sistemdir. Renk açtırmak için bir kaç seansla yetinebilirken, pigmentleri tamamen ortadan kaldırabilmek için profesyonel yapılmış dövmelerde bu işlem 10 ve üzeri seanslara kadar çıkabilmektedir.

Dövme yaptırmak istiyorum fakat şeker hastalığım var ve bu dövme yaptırmamı etkiler mi? Şeker hastalığı olanların da gayet normal bir yaşam kondisyonu vardır ancak tek fark diyabet sahibi insanların kendilerine diğerlerinden daha fazla dikkat etmeleri gerektiği gerçeğidir.
Tabi ki formda ve zayıf kalmalarının, kan basıncının ve kan glukoz seviyelerinin bu rahatsızlıkla başa çıkabilmeleri için ideal olmaları gerekmektedir.
Eğer zayıfsanız ve kontrolünüz iyiyse, dövme yaptırmanın riski diğer herkes kadardır.
 
Dövme yaptıracağınız alanda dövme işleminin, prosedürün acısı ve dövmenizi sildireceğiniz zaman bu bu işlemlerin zorlukları vardır. Eğer dövmenizi sildirmeyi düşünürseniz bu, dövme yaptırmaktan çok daha zordur.

Eskiden beri bir şeyleri sembolize etmek için ( güç, gurur, dayanıklılık vs. gibi ) bu özellikleri taşıyan canlıların resimleri kullanılmış ve bu özellikler taklit edilmiştir. Genelde dövme yapımında resmedilen çoğu canlı figürlerinin ( özellikle hayvanlar ) iyi yanları anlam olarak baz alınmış ve yapılmıştır ve halen de yapılmaya devam etmektedir. Dövme olarak tercih edilen canlı ya da cansız varlıkların ne anlam taşıdığı hep bir tartışma konusu olmuştur fakat burada önemli olan şey sizin niyetinizdir ki siz bir dövme yaptırırken ona ne anlam yüklemek istiyorsanız dövmenizin anlamı odur. Yine de dünyanın geri kalan kısmında klasikleşmiş bazı desenler vardır ki anlamları artık benimsenmiş ve kabul edilmiştir. İşte bunlardan bazıları aşağıda kısa açıklamaları ile verilmiştir.

Seçmiş olduğunuz piercing ve yaptırmış olduğunuz bölge itibari ile, iyileşme süresi yalnızca size özeldir. Bunun dışında aşağı yukarı iyileşme süresi ve uyulması gereken hususlar aşağıda belirtilmiştir.
Aşağıda belirtilmiş süreler ortalama sürelerdir ve her metabolizma farklılıklar göstereceğinden belirtilen süreler kısalabilir veya uzayabilir.

Kulak memesi 4-8 hafta
Kulak kıkırdak 2-12 hafta
Kaş 2-3 hafta
Dil 3-4 hafta
Dudak 6-12 hafta
Göbek 4-12 hafta
Bayan göğüs ucu 2-6 hafta
Erkek göğüs ucu 2-4 hafta
Bayan genital bölgeler 4-6 hafta
Erkek genital bölgeler 4-6 hafta

Türkçe dövme/dövün ve Arapça vesm olarak adlandırılan, insan bedeninin çeşitli malzemeler kullanılarak farklı uygulamalarla süslenmesi adetine dünya tarihimizin çok eski dönemlerinden bugünlerine değin rastlamak mümkündür.
Dövme, deri tarafından tümüyle yok edilemeyen bir boya maddesinin belirli bir teknikle altderi yüzeyine kadar işlenmesi olarak tanımlanabilir.

Alt deriye ulaşmak için sivri uçlu bir araçla yarıklar veya delikler açılır. Açılan bu yarıklara iğne, diken, keskin kamış, kemik gibi sivri uçlu bir araçla is ve sür karılımı boya maddesi konur. Eskimoların kullandıkları tekniğe göre ise, deri iğneyle delindikten sonra, delinen ciltteki yarıklar arasından geçirilen boyalı bir iplik vasıtası ile boya deri altına yerleştirilir. Diğer bir teknik, açılan yarıklara barut veya güherçile içeren karışımları yayarak bunları ateşlemektir. Bu işlemlerden, özellikle derinin yakılması işleminden sonraa deride hiçbir zaman çıkmayan açık ya da koyu mavi renkli bir yanık izi oluşur.

Yunus dövme figürlerinin popülerliği uzun zamandır süre gelen bir empatinin ve iki dünyanın (su dünyası ve insanlık) anlaşmasını ortaya çıkarmaktadır.
İnsanlar ve yunuslar uzun zamandır birlikte varolmuşlardır ve eğer bu yaratıklardan bahsetmeye devam edersek, yunuslar hakkında inanabileceğimiz başka bir şeyse ; yunusların diğer hayvanlardan ayıran, onlara göre daha bir kutsal kıvılcım taşıdığıdır.

Uzun zamandır inanılan bir şey var. Yunuslar insan evladı ve su altı dünyası arasındaki iletişime yardımcı olmaktadır. Yunusların ve insanlığın arasındaki bu iletişim büyük anlaşmalara ve yeniliklere, etkileşim-terapi vs, sebebiyet vermiştir. Yunuslarla birlikte yüzmek çocuklara handikaplarla başa çıkmak için yardımcı olmuş, yeteneklerini keşfetmek için yol gösterici olmuş ve sorunlardan ötürü çektiği acıları yatıştırmış, kısaca depresyona karşı ilaç görevi görmüştür.

Bu düşünce, değişik hayat tarzları olan problemleri olan insanların deneyimleri sonucu ortaya çıkmıştır. Bizim bu muhteşem yaratıklara olan sempatimiz sonucu yunus dövme figürleri ortaya çıkmıştır, yaşayan ve nefes alan aynı zamanda karakterimizi açığa vuran sanat, özel ve yunusların sembolizmi ; bir şekilde bu müthiş yaratıkların kalitesini vucüdumuza taşıyoruz.

 Sembolizme akıl almaz bir yolculuk, Hikayeler ve Yıldızların kutsallığı
Yıldız dövme dizaynları, dünyada pek çok moda ve değişimde süslemektedir? Göğüste, omuzlarda ve bileklerde pek çok alev figürlü yıldızlar bulunmaktadır.
Yüzlerce değişim ortaya çıkarmaktadır ki, yıldızlar güneş, ay veya hepsi birlikte kombine edilerek çizilmiştir.

Denizcilikle ilgili ve David'in yahudi yıldızı, balık yıldız şeklinde dövme figürleri de bulunmaktadır.Sonra, özellikle yıldız dövmeleri, alev ve hilal şeklinde ay dövmeleriyle birlikte kullanılmıştır.Güneşler, gezegenler, hilal aylar, ve yıldızlar hepsi birlikte sihirli yıldızlar dünyasını tamamlamıştır.Eğer sıra, gökyüzü stili dövme figürlerindeki değişime gelirse, olasılıklar galaksideki yıldızların üstün geldiğini gösterir.

Yıldız dövme figürleri çekici ve seksi bir popülarite de ortaya çıkarmıştır. Fakat aynı zamanda bilekleri saran yahut arka taraflarda saklanan veya sleeve (kaplama) dövmelerin bir parçası olarak da kullanılmıştır. Yıldız dövme figürleri, tüm değişik stillerde tribal yahut celtic (keltçe) hiç farketmez, muhteşem görünmektedir.

Bir şekilde Mısır kültürü, tarihi, edebiyatı, dini ve insanlarının hepsi modern global sosyeteye büyük ölçüde etkide bulunmuştur. Uzun zaman önce arkeologlar bu ölümsüz ülkenin antik sırlarına dair cevapları meydana çıkarmışlardır ve biz Mısırlı'lara dair kendi hayatımıza ve kültürümüze bir şeyler katmak için, keşfetmeye devam edeceğiz.

"Resimler, gerçeğe soğuk tanımlardan daha yakındır."   (Antik Mısır Atasözü)

Bu gerçekten herhangi bir mucize mi?
Satıcıların, marketlerdeki pazarlığının gürültüsünü duyarsanız ve sizin sesiniz terle, develerle, yemekle birden saldırı biçiminde çıkarsa, eğer sıcak kumu ayaklarınızı çevreleyen sandaletlerin altında hissedebilirseniz , gözleriniz kumlu rüzgarın etkisiyle sulanıyorsa, kendinizi resmedebilirsiniz. Bu muhtemelen sizin bir Mısırlı dövme figürü yaptırma zamanınızın geldiğini gösterir. Renkli gelenekler ve mitoslar, yarı insan - yarı hayvan büyüleyici tanrı ve tanrıçalar, ki kendinizi bu zenginlik ve mucizelerin arasında bulmanız zor değil..

Tüm bunlara bereketli çöl bölgesinin çelişkili doğasını, piramitlerin yakınlık ve çöl yerleşim cennetinin servetini ekleyin, bunlar bize Mısırlıların dünyasının uyuşturucu gibi bir etkisi olduğunu gösterir.

Hiyeroglifler, firavunlara ve onların davalarına dair hikayeler, onların felaket ve sonlarını anlatır. Onlar bize ölülerin kitabını fısıldar.Bilgelik, sizin yaşamınızın günlüğünü ve daha sonra ne olacağını bilmek için gereklidir.

Birden bire kendinizi, Eski Mısırda yere uzanmış başlı aslan heykeli ve anka kuşunun dünyasıyla yüzyüze bulursunuz, Eski Mısırlıların kutsal saydığı bokböceği, uzun adaleli kedi ve tehditkar lahitlerle süslenmiş dünya ile yüzleşirsiniz.

Japon kültüründe, Batı dünyasını çok etkileyecek bir büyü ve gizem vardır. Japon lordlarının, samuray savaşçılarının, silah altındaki yaşamlarının ve canlı kültürlerinin zengin tarihi, bizim dünyamızdan çok uzaktadır. Bizi kendi dünyamızdan çıkarıp, Japon dünyasına götürür. Öyle bir dünya ki çaylarının kokusunu burun direğinizde hissedersiniz, seramonilerini ise kulaklarınızda. Bu dünya filozoflar ve sanatla kaplıdır.

Japon peyzajları, suluboyaları, kısaca sanat formları onların güzelliğine adanmıştır. Aynı zamanda muhteşem güzellikte geleneksel japon dövme dizaynları da horimono olarak bilinmektedir. Zengin dövme geleneğinin ve tarihin dünyasına hoşgeldiniz.
Sanat, kendiliğinden oluşun ilüzyonudur.
(Eski Japon Deyişi)

Kurukafa dövme dizaynları aslen şeytani bir simge olarak görülmektedir. Eğer resmederseniz, genelde bu tepkiyle karşılaşırsınız. Fakat yakın zamanda kurukafa simgesi, geleneksel olarak ölümü çağrıştırmaktadır, aynı zamanda Asisi'nin St. Francis'i, St. Jerome ve St.Mary Magdalene gibi büyük azizlerin sembolü olmuştur. Ayrıca kurban etmek ve bağılmanın da simgeleriydi ancak daha sonra başka birine nefretin simgesi olma durumu ağır basmıştır. Sonuç olarak kurukafa tabiatı içermektedir.

Kurukafa dövmesi, bize gizemli hikayeleri, efsaneleri ve rüyaları sunmaktadır.Korsanlarla, Hitlerin SS adamlarıyla, genç ve bağımlı gençlerin de hikayeleri buna dahildir. Bazı bisikletçiler ve gizli sosyeteler bu sembolü kendi kişisel logoları haline getirmiştir.Hristiyan rahiplerden kızılderili krallara kadar, tanrılara kanlı kurbanlar verilmiştir.

Fantezi ve mitoloji doğdu doğalı ejderha ( dragon ) dövmeleri tarihteki en gizemli yaradılıştır ve hemen hemen her kültürde zamanın başlangıcından beri bir gelenektir. Ejderha ( dragon ) dövmesi gizem ve kişinin güçlülüğünü simgeler öyle ki kişi bu dövmeyle etkileyiciliğini göstermektedir.Kendini bir ejderha dövmesiyle hayal edebiliyor musun? Eğer cevabın evetse, işte sana doğru dizaynı seçmek için bazı bilgiler.. Neden ejderha ( dragon ) dövmeleri bu kadar popüler? Ejderha ( dragon ) lar dövme dizaynı için klasik bir seçimdir ve diğer mitolojik karakterlerden (misal denizkızı, periler..) daha popülerlerdir, ejderha ( dragon ) lar gücü ve özgürlüğü temsil eder. Onların efsaneleri her zaman sihir ve gizemle bütünleşmiştir. Onlar japon dağlarının tepelerinden ve okyanusun bir ucunun en derinlerinden gelmektedir. Ejderha ( dragon ) lar çok akıllı yaratıklardır, üstün zekalı bir yaradılışları vardır.Bu nedenlerden ötürü ejderha ( dragon ) larla ilgili oldukça geniş yelpazeli dövme dizaynları mevcuttur.Günümüzde dövme dizayn edenler ve ilüstratörler ejderha ( dragon ) figürlerini çok yeni seviyelere çıkarmışlardır.Eğer geleneksel yahut modern kesimlerle çizilmiş bir ejderha ( dragon ) figürü istiyorsanız her şekilde oldukça detaylı ve muhteşem galerilere rastlamanız mümkündür. Dövme dizayn edenler, ejderha ( dragon ) lar konusunda özel bir ilgi ve özen göstermektedir çünkü ejderha ( dragon ) dövmeleri derinin üzerinde muhteşem durmaktadır. Siyah beyaz yahut renkli, ejderha ( dragon ) figürleri ile vucudunuzun her tarafını kaplayabilirsiniz. İster tribal ister keltçe hiç farketmez. Siyah, mavi-kırmızı tribal ejderha ( dragon ) dövmeleri oldukça popülerdir.Eğer dikkatli çizilirse keltçe bir ejderha ( dragon ) her dövme figürünü tamamlayabilir. Aynı zamanda başka bir dövmenin içinde de yer alabilir. Ejderha ( dragon ) dövmesi kanatsız da olabilir, ateş saçarak nefes almayan da.